EPB of EPC — eerst de korte versie
EPB heb je nodig als je gaat bouwen of grondig verbouwen. Het wordt opgemaakt door een erkende EPB-verslaggever. Bovendien begeleidt dit verslag je hele bouwtraject en resulteert het in een E-peil en S-peil.
EPC heb je daarentegen nodig als je een bestaande woning wil verkopen of verhuren. Het wordt opgemaakt door een erkende energiedeskundige type A. In tegenstelling tot EPB is dit een momentopname zonder begeleiding, met als resultaat een energiescore en labelklasse (A+ tot F).
Dat klinkt eenvoudig. In de praktijk lopen de twee in de hoofden van mensen echter vaak door elkaar, onder andere doordat je bij een nieuwbouw automatisch allebei krijgt. Daarom hier een systematische uitleg.
Vergelijkingstabel
| EPB | EPC | |
|---|---|---|
| Voluit | Energieprestatie en Binnenklimaat | EnergiePrestatieCertificaat |
| Wanneer verplicht? | Bij bouwen of verbouwen met vergunning + architect | Bij verkoop of verhuur bestaande woning |
| Wie maakt het op? | Erkende EPB-verslaggever | Erkende energiedeskundige type A |
| Wat meet het? | Theoretisch verbruik tijdens ontwerp + uitvoering | Geschat verbruik op basis van bestaande toestand |
| Resultaat | E-peil + S-peil (getallen) | Energiescore in kWh/m²/jaar + label A+ tot F |
| Proces | Adviesrapport → startverklaring → begeleiding → eindaangifte | Plaatsbezoek → rapport, klaar |
| Duurtijd | 18-24 maanden (volledig traject) | 1-2 weken |
| Prijs (indicatief) | €900 – €1.600 voor een eengezinswoning | €150 – €350 per certificaat |
| Geldigheid | Definitief bij oplevering | 10 jaar |
| Indiening bij | VEKA | VEKA |
Wanneer heb je een EPB nodig?
EPB is verplicht bij elk project waar zowel een omgevingsvergunning nodig is, als een architect verplicht is. In de praktijk betekent dit:
- Nieuwbouw van woningen, appartementen, kantoren, handelsruimtes
- Grondige renovatie met structurele ingrepen of significante aanpassingen aan de schil
- Ingrijpende energetische renovatie (IER): wanneer je meer dan 75% van de buitenschil aanpakt en bovendien een nieuwe warmteopwekker plaatst
- Functiewijzigingen waarbij een gebouw een nieuwe energiefunctie krijgt (bijvoorbeeld: loods naar woning)
De verslaggever loopt mee vanaf de voorontwerpfase tot na de oplevering. Daarbij krijg je vier formele momenten: adviesrapport, startverklaring, eventuele wijzigingssimulaties tijdens de werken, en eindaangifte. Meer over het volledige EPB-traject →
Wanneer heb je een EPC nodig?
EPC is daarentegen verplicht bij:
- Verkoop van een bestaande woning
- Verhuur van een bestaande woning (inclusief tweede verblijf, vakantiewoning)
- Erfpacht of opstalrecht van meer dan 2 jaar
- Algemene delen van appartementsgebouwen (aparte EPC-soort, verplicht sinds 2022)
- Niet-residentiële gebouwen bij verkoop of verhuur (kantoor, handelsruimte)
Sinds 2023 is het EPC bovendien relevant als renovatieverplichting. Bijvoorbeeld: bij aankoop van een woning met EPC-label E of F moet je binnen 5 jaar renoveren tot minstens label D. Vanaf 2028 wordt dit trouwens nog strenger — minstens label C.
Is een EPC ook verplicht bij nieuwbouw?
Dit is misschien de meest gestelde vraag. Het antwoord: nee, je hoeft niet apart een EPC te laten opmaken bij nieuwbouw. Bij je EPB-eindaangifte krijg je immers automatisch een EPC-attest mee. Het is met andere woorden een van de bijproducten van het EPB-dossier.
Dat automatisch gegenereerde EPC is 10 jaar geldig en dient als bewijsdocument bij eventuele verkoop of verhuur binnen die periode.
Opgelet: als je binnen die 10 jaar belangrijke energetische wijzigingen doet (bijkomende zonnepanelen, nieuwe warmtepomp, extra isolatie), kan het nuttig zijn om toch een nieuwe EPC te laten opmaken. Daardoor kan je huidige label verbeteren en bij een eventuele verkoop bijgevolg een hogere waardering opleveren.
Wie mag wat opmaken?
Dit is een juridisch belangrijk verschil. EPB-verslaggever en energiedeskundige type A zijn namelijk twee verschillende erkenningen.
De EPB-verslaggever
Een EPB-verslaggever moet:
- Een bachelor- of masterdiploma hebben in een bouwkundige of aanverwante richting
- Bovendien een specifieke EPB-opleiding gevolgd hebben en jaarlijks bijscholen
- Erkend zijn door VEKA met een persoonlijk erkenningsnummer
De energiedeskundige type A
Voor residentiële EPC geldt daarentegen een ander profiel:
- Andere opleiding dan de EPB-verslaggever
- Werkt met andere software en een andere methodiek
- Apart erkend door VEKA
Een EPB-verslaggever kan in sommige gevallen ook type-A-erkend zijn, maar dat is niet automatisch. Voor nieuwbouw speelt dit echter geen rol — je EPB-verslaggever levert je EPC sowieso mee via de eindaangifte. Wanneer je na tien jaar een update van je EPC wil, moet je specifiek een erkende energiedeskundige type A zoeken (tenzij je verslaggever beide erkenningen heeft).
Prijsverschil: waarom kost een EPB zoveel meer?
Een EPC is een momentopname. De energiedeskundige komt langs, neemt metingen en foto’s, noteert installaties en isolatie, voert alles in software in, en levert vervolgens een rapport. In totaal meestal een halve tot een hele dag werk verspreid over twee bezoeken.
Een EPB-dossier loopt daarentegen over 18 tot 24 maanden. De verslaggever doet:
- Een grondige plan-analyse (adviesrapport)
- Een startverklaring
- Soms tientallen tussentijdse simulaties
- Begeleiding bij technische keuzes
- Het volledige dossier opvolgen via VEKA
- Een definitieve berekening op basis van facturen en documentatie
- De eindaangifte indienen
Vandaar het grote verschil in prijs: de ene is immers een inspectie, de andere een begeleidingstraject.
Volgorde: eerst EPB, dan EPC?
Bij nieuwbouw wel. De chronologie verloopt als volgt:
- Vergunningsaanvraag + aanstelling EPB-verslaggever
- Adviesrapport met voorspeld E-peil
- Vergunning binnen → startverklaring bij VEKA
- Bouw → tijdens de werken eventueel simulaties of blowerdoortest
- Oplevering en ingebruikname
- Eindaangifte binnen 12 maanden → automatisch EPC erbij
- Bij eventuele verkoop later: bestaand EPC gebruiken (indien nog geldig)
Bij aankoop van een bestaande woning is het omgekeerd. Dan krijg je namelijk een EPC van de verkoper, dat je 10 jaar geldig houdt. Pas als je later grondig gaat renoveren, komt een EPB mogelijk weer in beeld.
Wat staat er nu precies op een EPB-aangifte versus een EPC?
EPB-aangifte bevat
- E-peil (getal, bijvoorbeeld E22)
- S-peil (getal, bijvoorbeeld S24)
- Jaarverbruik verwarming, koeling, sanitair warm water
- Berekende luchtdichtheid (n50)
- Aandeel hernieuwbare energie (%)
- Oververhittingsindicator
- Detailberekening per gebouwdeel
EPC-attest bevat
- Energiescore in kWh/m²/jaar
- Labelklasse (A+ tot F)
- Geschat jaarverbruik in euro’s
- Aanbevelingen voor verbeterwerken (renovatieadvies)
- Overzicht van de belangrijkste energetische eigenschappen
- Indicatie van eventuele renovatieverplichting (label F, E, of D)
Beide documenten worden digitaal opgeslagen in de VEKA-databank en zijn voor de eigenaar raadpleegbaar via het burgerprofiel of Mijn Vlaanderen.
Rekenvoorbeeld: dezelfde woning, twee attesten
Stel: een halfopen woning van 180 m² bouwaanvraag 2024, opgeleverd in 2025. Uitgerust met warmtepomp, 12 PV-panelen, driedubbel glas, ventilatie D.
EPB-aangifte
- E-peil: E22
- S-peil: S25
- n50-waarde: 2,8 (blowerdoortest uitgevoerd)
- Hernieuwbare energie-aandeel: 36%
- Oververhittingsindicator: 4.200 Kh
Automatisch gegenereerd EPC
- Energiescore: 92 kWh/m²/jaar
- Label: A
- Geschat jaarverbruik: €780
- Aanbevelingen: geen substantiële werken nodig (woning al goed geïsoleerd)
- Renovatieverplichting: niet van toepassing
Hetzelfde gebouw dus, maar met twee verschillende formats voor twee verschillende doeleinden.
Veelgestelde vragen
Ik heb enkel een EPC nodig voor verkoop. Moet ik eerst een EPB? Nee. EPB heeft immers niets met verkoop te maken. Voor een bestaande woning volstaat een EPC, opgemaakt door een energiedeskundige type A. Je hoeft dus geen EPB-verslaggever te contacteren.
Mijn EPC is 8 jaar oud. Is het nog geldig? EPC is 10 jaar geldig vanaf de opmaakdatum. Daarna moet er een nieuwe opgemaakt worden bij verkoop of verhuur. Wanneer je echter een beter resultaat verwacht na recente energierenovatie (betere isolatie, zonnepanelen, warmtepomp), kan het zinvol zijn om al eerder een nieuwe EPC te laten opmaken.
Ik heb mijn EPB-eindaangifte gedaan maar wil weten wat mijn officieel EPC-label is. Waar vind ik dat? Inloggen bij energiesparen.be met je eID of Itsme. Daar zie je meteen alle certificaten op je naam. Als alternatief kun je het ook via Mijn Vlaanderen of rechtstreeks bij VEKA opvragen.
Kan een gemiddeld EPC-label de verkoopwaarde van mijn woning beïnvloeden? Ja, en bovendien significant. Studies van notarissen tonen immers een verschil in vierkantemeterprijs tot 15% tussen een label A-woning en een label F-woning in vergelijkbare regio. Daarnaast schrikt een slecht label kopers af door de renovatieverplichting binnen 5 jaar.
Moet ik een EPC laten opmaken voor een appartement dat ik verhuur aan familie? Ja. De EPC-verplichting geldt namelijk voor élke verhuur — ook aan familie of zelfs gratis in gebruik. De enige uitzonderingen zijn beperkte gevallen, zoals woningen op een bouwproject waar renovatie gepland is.
Ik heb mijn EPB-attest verloren. Kan ik het opnieuw krijgen? Ja. Neem daarvoor contact op met je EPB-verslaggever of log in op het VEKA-portaal. Je certificaat blijft daar immers permanent beschikbaar.
Samengevat
- EPB = bij bouwen of grondig verbouwen. Traject met een verslaggever. Resultaat: E-peil + S-peil.
- EPC = bij verkoop of verhuur. Momentopname door een energiedeskundige. Resultaat: score + label.
- Bij nieuwbouw krijg je automatisch beide via je eindaangifte.
- Ze worden door verschillende erkende experts opgemaakt.
- De prijzen verschillen aanzienlijk, doordat het om compleet verschillende diensten gaat.
Geen paniek als je ze door elkaar haalt — dat doet bijna iedereen. Wij zorgen dat jouw dossier op het juiste moment met de juiste stappen wordt afgehandeld.
Plan je een bouw- of renovatieproject? Stuur je plannen door en we bezorgen je binnen de week een offerte. Bij je EPB-traject krijg je het EPC trouwens automatisch mee.
Ga je daarentegen binnenkort verkopen of verhuren? Dan heb je een energiedeskundige type A nodig, niet noodzakelijk een EPB-verslaggever. → Contacteer ons om te bekijken of we je kunnen helpen.
